Ilosc krwi

Ilość krwi u człowieka zależy od jego ciężaru: osobnik ważący 70 kg ma około 5 dm3 krwi (czyli tyle, ile przeciętnie samochody zawierają oleju łącznie w swoich zespołach). Krew transportuje składniki pokarmowe i tlen do komórek oraz usuwa z nich produkty odpadowe: rozprowadza hormony – wydzieliny gruczołów dokrewnych: reguluje zawartość kwasów, zasad i wody w komórkach: jest ważnym czynnikiem w regulowaniu temperatury ciała, ochładza bowiem takie narządy, jak wątroba i mięśnie, które produkują nadmierne ilości ciepła oraz ogrzewa skórę, w której następuje stała utrata ciepła. Krwinki białe stanowią główny czynnik obrony przeciw bakteriom i innym organizmom chorobotwórczym: wreszcie zdolność krzepnięcia krwi zapobiega utracie tego cennego płynu...

czytaj dalejNo comments

Oslona fizyczna

?Kryteria osłony fizycznej i biologicznej doświadczeń były początkowo bardzo surowe. Brak było po prostu informacji o tym, jak łatwo biorcy klonowanych genów mogą się wydostać poza laboratorium i ewentualnie przekazać je organizmom występującym naturalnie w przyrodzie. Z upływem czasu przepisy bezpieczeństwa złagodzono. Najprawdopodobniej przyjmie się w końcu reguła, że stopień zabezpieczenia przy klonowaniu genów drobnoustroju patogenicznego nie musi być większy niż przy innych pracach z tym patogenem. Nie ulega już dziś wątpliwości, że modyfikacja genomów organizmów żywych metodami inżynierii genetycznej stwarza ogromne możliwości zarówno dla wiedzy o podstawowych procesach życiowych, jak i praktyki medycznej i rolniczej...

czytaj dalejNo comments

Osocze

Osocze jest mieszaniną białek, aminokwasów, węglowodanów, lipidów, soli, hormonów, enzymów, przeciwciał i rozpuszczonych gazów. Osocze ma odczyn lekko zasadowy (pH 7,4). Dwa jego główne składniki to woda (90-92%) i białka (7-8%). Osocze pozostaje w stałej dynamicznej równowadze z płynami tkankowymi (płynami międzykomórkowymi), omywającymi komórki i płynami wewnątrzkomórkowymi. Osocze bezustannie prowadzi wymianę substancji, pobierając i oddając je w czasie swojej wędrówki przez naczynia włosowate. Niemniej jednak jego skład pozostaje zadziwiająco stały. Każda zmiana w składzie osocza pobudza do określonego działania jeden lub kilka narządów ciała, w wyniku czego równowaga powraca do normy...

czytaj dalejNo comments

Izolacja geograficzna

Bardzo pospolitym typem izolacji jest izolacja geograficzna, polegająca na oddzielaniu poszczególnych grup organizmów jakimiś barierami fizycznymi, np. przez rzeki, pustynie, lodowce, góry lub ocean. Na obszarach górzystych pasma górskie stanowią skuteczne bariery pomiędzy dolinami. Niezbyt oddalone doliny, oddzielone grzbietami pokrytymi wiecznym śniegiem, mają z reguły tylko sobie właściwe gatunki roślin i zwierząt. Zatem zwykle na obszarach górzystych występuje na określonej przestrzeni więcej różnych gatunków niż na otwartych równinach...

czytaj dalejNo comments

Okres rozwoju

Od momentu zapłodnienia i powstania zdolnej do życia zygoty, do momentu osiągnięcia dojrzałości płciowej i wydania potomstwa osobnik musi przejść długi okres rozwoju i wzrostu. Fakt, że nie wszystkie organizmy w populacji przeżywają do osiągnięcia dojrzałości płciowej i nie wszystkie w tym zakresie przekazują swe geny następnemu pokoleniu, przesądził o charakterze ewolucji. Możliwość osiągnięcia dojrzałości płciowej przez jakiś organizm i spełnienia funkcji rozrodczych jest uwarunkowana oczywiście jego przystosowaniem do różnorodnych fizycznych czynników środowiska, takich jak światło słoneczne, wilgotność, temperatura, ciążenie ziemskie i długość dnia...

czytaj dalejNo comments

Filogeneza

Historię ewolucji każdej grupy organizmów nazywa się filogenezą tej grupy. W wielu dziedzinach badań biologicznych zasadnicze znaczenie ma znajomość faktu, które organizmy są ze sobą najbliżej spokrewnione, tzn. które miały wspólnych przodków w niedawnej przeszłości, a które miały ich jedynie w przeszłości bardziej odległej. W celu stwierdzenia pokrewieństw filogenetycznych w obrębie grupy organizmów, każdy badacz musi uwzględniać możliwie jak największą liczbę cech różnego rodzaju, wyszukując podobieństwa i różnice, które mogłyby się okazać cechami kluczowymi. Początkowo możliwości badaczy filogenezy były ograniczone do porównywania cech morfologicznych, dotyczących układów kostnych, mięśniowych i nerwowych...

czytaj dalejNo comments

Koacerwaty

?Koacerwaty wytwarzane sztucznie w laboratorium wykazują bardzo ważną właściwość, która jest zresztą charakterystyczna dla każdego układu złożonego z dwóch faz. Otóż mogą one wybiórczo gromadzić te substancje, które rozpuszczają się lepiej w fazie wewnętrznej koacerwatu aniżeli w otaczającym środowisku zewnętrznym. W pierwotnym praoceanie istniały, najprawdopodobniej w dużej ilości, substancje białkowe o charakterze katalizatorów. Powstanie takich „praenzymów” w rezultacie przypadkowych syntez nie wydaje się niczym niezwykłym. W warunkach laboratoryjnych polimery białkowe wytworzone w ten sposób, tzn. przez losowe ułożenie aminokwasów, mają zdolność katalizowania niektórych reakcji chemicznych...

czytaj dalejNo comments

Genetyka klasyczna

?Pytanie, jak to się dzieje, że dzieci są podobne do rodziców, jest na pewno przynajmniej tak stare, jak inne przyrodnicze dociekania człowieka. Obserwacje zjawisk dziedziczności były szczególnie często udziałem hodowców. Jednak z wielu względów myślenie biologów musiało długo dojrzewać do sformułowania poprawnych pytań o naturę procesu dziedziczenia. Po pierwsze, wcale nie było łatwo ustalić, które właściwości żywych organizmów i do jakiego stopnia zdeterminowane są przez dziedziczenie, które zaś przez środowisko, czyli szczególne warunki rozwoju osobników. Oczywiste jest, że analizować należało wyłącznie cechy dziedziczne, przekazywane na potomstwo, nie zaś te, które zależą np. od rodzaju pokarmu czy innych, zmiennych warunków środowiskowych...

czytaj dalejNo comments

Aktywnosc komorek

?Poszczególne zróżnicowane typy komórek charakteryzują się aktywnością bądź zdolnością do aktywowania pod wpływem odpowiedniego sygnału typowych dla siebie zespołów genów. Czy jednak ta sama komórka może na różnych etapach rozwoju uruchamiać różne geny? Dobrym przykładem na potwierdzenie tego przypuszczenia mogą być komórki gruczołów śliniankowych u larw muszki owocowej. W jądrach komórkowych wspomnianych gruczołów występują tak zwane chromosomy olbrzymie, obserwowane przez cytologów już w ubiegłym wieku. Zbudowane są one z dużej liczby równoległych nici, z których każda stanowi jedną chromatydę, a więc kompletny zestaw genów. Ponieważ nici tych może być kilkaset lub nawet tysiąc, grubość chromosomu olbrzymiego sięga 10 fxm...

czytaj dalejNo comments